Tirohanga: 0 Kaituhi: Kaiwhakatika Pae Wā Whakaputa: 2025-09-27 Takenga: Pae
A Ko te whitiki haumaru tetahi o nga mahi tino nui mo te haumaru waka. Ka aukati i nga nekehanga kino i te wa o nga tukinga, ka ora te tini o nga oranga. Engari na wai i hanga tenei taputapu whakaora? I roto i tenei tuhinga, ka tirotirohia e matou te hitori o te whitiki haumaru me nga tangata matua nana i whai waahi nui ki roto i nga waka. Ka ako koe mo nga mahi hou moata me te ahuatanga o te whitiki haumaru o enei ra ki te paerewa i roto i nga motuka puta noa i te ao.
Ko te whakaaro ki te pupuri i nga kaihihi i te wa e haere ana i mua i nga motuka. I te rautau 1800, i hangaia e Ta George Cayley, he miihini Ingarihi, te whitiki haumaru tuatahi mo tana waka. Ahakoa kaore i rite tana hoahoa ki nga whitiki nohoanga e whakamahia ana e tatou i enei ra, i tohu i te timatanga o te maarama me pehea e taea ai e nga punaha aukati te tiaki i nga kainoho. Ko te whitiki haumaru glider a Cayley hei mau i te kaiurungi ki te waka rererangi i te wa e rere ana, kia pai ake te whakahaere me te whakaiti i te tupono ka taka ki waho.
He maha nga wa e kiia ana ko Cayley tetahi o nga pionia o te aerodynamics, a ko ana mahi i whakatakoto te turanga mo nga mahi hou mo te haumarutanga i roto i te waka rererangi. Ko tana hangahanga he mea nui ki te whakarite i te kaupapa mo te aukati i etahi atu momo waka, tae atu ki nga motuka.
Kia tae ki te tau 1928, kua whakamanahia nga whitiki nohoanga i roto i nga waka rererangi, he tohu nui mo te haumarutanga o nga kaihihi. I te tuatahi, i whakamahia hei aukati i nga kaihihi i te peia ki waho i te wa e ngangau ana, i nga taunga ohorere ranei. Ko te hoahoa here ngawari he ahua moata o te mea e mohiotia ana e matou ko te whitiki nohoanga, i hangaia kia kaua e aukati i te tinana i te wa e pa ana engari kia kore ai te tangata e panaia i te rere.
Puta noa i nga tau 1930, i tipu te whitiki nohoanga i roto i nga waka rererangi me nga hoahoa pai ake hei whakauru i nga tikanga rere kaha ake. I te roanga o te wa, ko te hiahia kia kaha ake nga punaha aukati i roto i te waka rererangi i ahu mai i te whakawhanaketanga o nga ahuatanga haumaru maha, te whakatakoto i te turanga mo nga mahi hou i roto i nga motuka.
I te wa e kaha haere ana te umanga rererangi me te aukati haumaru, he puhoi ake te ao miihini ki te tango i nga whitiki nohoanga. Tae noa ki te tau 1949 ka tukuna e Nash Motors, he kaihanga waka o Amerika, nga whitiki nohoanga hei waahanga whiriwhiri i o raatau waka. Ahakoa te waatea, he maha nga kaihoko kaore i pai ki te whakamahi. Ko te mea pono, i kii nga kaihoko i tono nga kaihoko ki te tango i nga whitiki nohoanga mai i a raatau waka, i te mea kaore e tika ana, kaore ranei i te pai.
Ko te aukati a te iwi ki nga whitiki tuuru i nga tau 1940 me 1950 e whakaatu ana i te ahua whanui o te kore hiahia ki te tango i nga tikanga haumaru. I taua wa, i kiia te taraiwa he herekore mo te tangata ake, a he tokomaha i mahara ko nga aukati haumaru i takahi i taua herekoretanga. Heoi, ko tenei nganatanga moata ki nga whitiki tuuru i whakatakoto te waahi mo nga whanaketanga a meake nei mo te haumaru waka.
I te timatanga o te tekau tau atu i 1950, i whakahaerehia e Dr. C. Hunter Shelden, he tohunga neurologist, he rangahau mo te nui o nga whara o te mahunga i pa ki nga aitua motoka. I tino maaharahara ia mo nga hoahoa whitiki nohoanga o mua i tera wa, kaore i whai hua ki te aukati i te whara i te wa o te tukinga. I kitea e te rangahau a Shelden te hiahia mo nga ahuatanga haumaru teitei ake, na reira i kii ai ia i nga whitiki nohoanga ka taea te tango.
Ko nga whitiki nohoanga ka taea te tango, i whakauruhia tuatahitia i te timatanga o te tekau tau atu i 1950, ka pai ake te noho humarie me te nekeneke i te wa e pai ake ai te whakamarumaru i te wa e tukinga ana. Ko nga mahi a Shelden i whakatakoto te turanga mo nga mahi haumaru a meake nei penei i nga pekerangi me nga hanganga waka whakakaha. He mea nui ana koha ki te huri i te kaupapa o te hoahoa waka mai i te tere me te ahua ki te haumaru.
Ko te whitiki nohoanga toru-waahanga hou, he mea paerewa inaianei mo te nuinga o nga waka, na Nils Bohlin, he miihini Huitene e mahi ana mo Volvo. I te tau 1959, i whakauruhia e Bohlin te whitiki nohoanga e toru nga waahi, i huri ai te haumarutanga o te motuka. Ko te hoahoa ira-toru he whitiki whaanui e haere ana ki runga i nga hope me te whitiki pokohiwi e whiti ana i te uma, e mau ana i te tinana o runga me raro.
Ko te hoahoa a Bohlin i pakaru i te whenua na te mea i horahia te kaha o te paanga puta noa i te rama me te pelvis, he tino whakaiti i te tupono o te whara i te tukinga. Kaore i rite ki nga whitiki o mua, he mea aukati i te tinana o raro, ko te whitiki nohoanga toru-waahi te tiaki pai i te tinana o runga mai i te paheketanga. Ko tenei mahi hou he pekenga nui mo te haumaru motuka, he tino whakaiti i nga mate me nga whara kino i roto i nga aitua motoka.
Ko tetahi o nga whakatau tino nui i mahia e Volvo ko te tuku i te patent mo te whitiki nohoanga e toru-waahi ki etahi atu kaihanga motuka mo te kore utu. I roto i te wa i tino tiakina nga patent mo nga painga arumoni, ko te whakatau a Volvo ki te whakatuwhera-puna te whitiki nohoanga toru-waahi he mahi maia me te ngakau kore. Ko te whakatau i whakaaetia etahi atu kaihanga motuka ki te tango i te hoahoa, i tere tonu te paerewa ahumahi.
Na roto i te whakawhänuitanga o te hangarau, i whai waahi nui a Volvo ki te whakarite kia noho nga whitiki nohoanga hei ahuatanga paerewa mo nga waka katoa. Ko tenei tiritiri tuwhera o te hangarau haumaru kua ora e hia miriona nga oranga o te ao.
Ahakoa te marama o nga painga haumaru o nga whitiki nohoanga, he nui te aukati ki te whakamahi, ina koa i Amerika. I te tekau tau atu i 1960 me te 1970, he maha nga kaitaraiwa i titiro ki nga whitiki tuuru he mea kore, he whakararu ranei, a ko etahi i whakapono kua takahia e ratou te herekoretanga o te tangata. I tino kaha te aukati a te iwi ki te whakamahi i te whitiki tuuru, i tino kaha etahi ki te tango i nga whitiki nohoanga mai i a raatau waka.
I mau tonu tenei aukati tae noa ki te tekau tau atu i 1960, i te wa i timata ai te tipu o nga awangawanga mo te mate o nga waka ka huri te whakaaro o te iwi. Heoi, no te tekau tau atu i 1970 ka kaha te kaha o te akiaki i nga ture whitiki tuuru, i te United States me te ao.
I te tau 1968, i whakamanahia e te kawanatanga o Amerika te Ture mo te Haumaru Motu me te Motuka Motuka, e kii ana kia mau nga waka pahihi katoa ki nga whitiki nohoanga. Ko tenei ture he mahi nui ki te whakapai ake i te haumaru o nga waka me te whakaiti i te maha o nga tupapaku i puta mai i nga aitua motoka. I tohu ano hoki i te timatanga o te nekehanga whanui ki nga ahuatanga haumaru i roto i nga waka, tae atu ki nga peeke hau me nga aukati aukati.
Ko te paahitanga o tenei ture i whakatakoto te waahi mo etahi atu ture haumaru, tae atu ki te whakaritenga mo nga whitiki nohoanga i nga waahi nohoanga katoa. Ko te Ture 1968 he wa tino nui i roto i te hitori mo te haumaru motuka, me te whakarite kia noho nga whitiki nohoanga hei taputapu paerewa mo nga waka katoa e hokona ana i Amerika.

Ko Ralph Nader, he kaikorero mo nga kaihoko Amerika, he mahi nui ki te aro ki te hiranga o te haumaru waka. Ko tana pukapuka 1965, Unsafe at Any Speed, i whakaatu i te kino o nga motuka haumaru me te hiahia kia kaha ake nga ture haumaru, tae atu ki te whanuitanga o te tango i nga whitiki nohoanga. I awhina nga mahi a Nader ki te whakaara ake i te maaramatanga o te iwi mo nga painga whakaora o nga whitiki tuuru, a, i puta nga huringa nui i te ahua o te hoahoa me te hanga waka.
Ko te tautoko a Nader i whai waahi ano ki te hanga i te US National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA), he mahi ki te whakawhanake me te whakatinana i nga paerewa haumaru mo nga motuka. Ko ana mahi i kaha ki te hanga i nga whitiki nohoanga hei whakaritenga mo nga waka katoa.
I te nui haere o te whakamahi whitiki nohoanga, ka timata nga kaihanga ki te mahi hou ki te whakapai ake i te whaihua me te whakamarie o nga whitiki nohoanga. I tua atu i te hoahoa taketake e toru-waahanga, i timata nga kaihanga ki te whakauru i nga retractors aunoa, i taea ai te whitiki o te nohoanga ki te whakapiri aunoa i te wa o te tukinga. Ko etahi atu mea hou, penei i nga whitiki tuuru karekau me nga mea whakararu, i hangaia hei whakaiti ake i te tupono o te whara i nga tukinga.
Hei tauira, ko nga whitiki nohoanga kapohia, ka whakamahi i te pukupuku ki te whakawhanui i te wa o te tukinga, ka whai urunga taapiri me te whakaiti i te kaha o te tinana. Ko enei ahunga whakamua i whai waahi ki te whanaketanga haere tonu o te hangarau whitiki nohoanga, me te whakarite kia noho tonu ratou ko tetahi o nga waahanga haumaru nui i roto i nga motuka hou.
Ko Ahitereiria te whenua tuatahi ki te whakauru i nga ture herenga o te whitiki nohoanga i te tau 1970, ka noho hei rangatira mo te haumaru huarahi. I hangaia enei ture i te tuatahi hei whakamarumaru i nga pirihimana he nui ake te tupono ki te whara, ki te mate ranei i runga i te huarahi. Ko te angitu o enei ture ki te whakaheke i te hunga mate me nga whara i riro i a ratou hei whakatamarikitanga e etahi atu whenua o te ao.
Ko te tango wawe a Ahitereiria i nga ture whitiki nohoanga he tauira mo etahi atu iwi, e whakaatu ana i te whai hua o nga whitiki nohoanga hei whakaora oranga. Ko tenei nekehanga i tohu i te huringa nui o te huarahi o te ao ki te haumaru huarahi.
Whai muri i te kaiarahi o Ahitereiria, he maha atu nga whenua i whakauru mai i o raatau ake whakaritenga whitiki nohoanga. I whakatinanahia e te United Kingdom nga ture whitiki nohoanga i te tau 1983, i te whai a Kanata i te tau 1976. Ka horapa haere enei ture i nga tau e haere ana, me te maha o nga whenua ka tango i nga ture rite hei whakapai ake i te haumaru huarahi.
I tua atu i nga ture o te whitiki nohoanga, he maha nga whenua i tuku whaina me nga whiu mo te kore e tutuki, me te akiaki i te whakamahi i nga whitiki nohoanga. I tenei ra, tata ki nga whenua katoa o te ao kua whakatakotohia etahi momo ture whitiki tuuru, a ko te whakamahi i te whitiki tuuru e kiia ana ko tetahi o nga huarahi tino whai hua hei whakaiti i nga whara me nga mate e pa ana ki nga waka.
Ripanga : Whakatauritenga o nga Hoahoa Whitiki Noho Moata me Nga Hoahoa o Naianei
| Ko | nga Hoahoa Moata (I mua i te 1950s) | Nga Hoahoa Hou (Post-1959) |
|---|---|---|
| Momo Here | whitiki whaa | He whitiki ira-toru (he hiku me te whitiki pakihiwi) |
| Hanganga Matua | He here here mo nga waka rererangi me nga waka moata | Ko te whitiki nohoanga e toru nga tohu a Nils Bohlin |
| Haumarutanga Whaihua | Te tiaki iti | Ka tohatoha i nga kaha o te paanga, ka tino whakaiti i te whara |
| Tiri Patent | Kaore he tiritiri patent | Ko te whakatau a Volvo ki te whakatuwhera-puna te patent |
| Reiti Whakatau | Te whakatamarikitanga iti | He whakahau i roto i te nuinga o nga waka o te ao |
| Tāpiri Hangarau | Ko te whitiki whitiki taketake kaore he retractor | Ko nga whitiki ka taea te tango, te kaitao, te peeke hau, te whitiki kare |
Ko te hitori o te whitiki haumaru e whakaatu ana i nga takoha a nga miihini me nga kaiwhakatakoto whakaaro nana i hanga te haumaru rori. Mai i nga hoahoa whitiki nohoanga moata i roto i te waka rererangi tae noa ki nga mahi miihini a Nils Bohlin, he mea nui nga whitiki haumaru. Ko te tango i nga ture o te whitiki nohoanga i te ao kua ora te tini o nga oranga. I JITAI Hiko Hiko Taputapu , e mohio ana matou ki te hiranga o te haumaru me te whakarato i nga hua pono i hangaia hei whakarei ake i te whakamarumaru me te whakarite i te haumaru i roto i nga momo taiao.
A: Ko te whitiki haumaru i hangaia tuatahi e George Cayley i te rau tau 1800 mo te waka rererangi. Heoi, ko te whitiki nohoanga toru-waahi hou, e whakamahia nuitia ana i roto i nga motuka i enei ra, na Nils Bohlin i hanga i te tau 1959.
A: Ko te kaupapa tuatahi o te whitiki haumaru ko te whakamau i nga kaihihi i roto i te waka i te wa e tukinga ana, me te whakaiti i te tupono o te whara ma te aukati i nga nekehanga kino me te paanga.
A: Ko te whitiki haumaru e mahi ana ma te aukati i te tinana i te wa e tu ohorere ana, e tukinga ana ranei, ka tohatoha i te kaha o te paanga puta noa i te uma, te pelvis, me nga pakihiwi hei whakaiti i te whara.
A: Ko te whitiki haumaru e toru nga tohu, i hangaia e Nils Bohlin, he mea nui na te mea ka mau i te tinana o runga me te tinana o raro, ka tino pai ake te haumaru i te wa e tukinga ana ka whakaritea ki nga whitiki o mua.
A: Ae, kua whakamanahia nga whitiki haumaru i roto i te nuinga o nga whenua, he ahuatanga paerewa i roto i nga waka hou katoa, ka tino whakaiti i te tupono o nga whara mate i nga aitua.